Photo : Daici Ano

Stairway House
By Nendo

2 Become 1
คนต่างรุ่น...อยู่ต่างชั้น เชื่อมต่อกันด้วย ประติมากรรมบันได บ้าน Stairway House ผลงานการออกแบบจาก Nendo

Photo : Daici Ano

  ในเขตพักอาศัยอันเงียบสงบของย่านชินจูกุในโตเกียว ประติมากรรมรูปทรงละม้ายคล้ายบันไดยักษ์ตั้งตระหง่านอยู่กลางสวนหินแล้วทิ่มทะลุเข้าไปในบ้านหลังหนึ่ง ผนังกระจกผืนใหญ่ของบ้านหลังนั้นเผยให้เห็นว่าบันไดนี้พาดผ่านพื้นที่ภายในบ้านจากชั้นล่างขึ้นไปจนถึงเพดานของชั้นบนสุด นี่คือผลงานการออกแบบของทีมสถาปนิก Nendo บ้าน Stairway House บ้านที่มีสมาชิกในครอบครัว 3 รุ่น 3 ช่วงอายุอาศัยอยู่ภายใต้ชายคาเดียวกันร่วมกับแมวอีก 8 ตัว

  ด้วยที่ตั้งซึ่งแวดล้อมด้วยตึกอพาร์ตเม้นต์ ทีมสถาปนิกจึงเลือกที่จะขยับตัวอาคารเข้าไปชิดด้านในสุดของที่ดินทางฝั่งทิศเหนือ แล้วเหลือที่ว่างทางฝั่งทิศใต้ไว้สำหรับการสร้างสรรค์ภูมิสถาปัตยกรรมบริเวณหน้าบ้าน การวางผังลักษณะนี้ไม่เพียงทำให้การก่อสร้างบ้านหลังใหม่สามารถเก็บรักษาต้นพลับเก่าแก่ที่อยู่คู่กับที่ดินผืนนี้มาตั้งแต่สมัยเจ้าของคนเดิมเอาไว้ได้ หากยังทำให้บ้านสามารถเปิดรับแสงแดด สายลม และสีเขียวของต้นไม้ใบหญ้าให้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ภายในได้ผ่านผนังกระจกผืนใหญ่ทางทิศใต้ของตัวบ้าน

Photo : Takumi Ota

  พื้นที่ภายในบ้าน Stairway House แบ่งเป็นสองส่วน โดยพื้นที่ชั้นล่างนั้นออกแบบไว้สำหรับคู่คุณตาคุณยายกับแมวทั้ง 8 ตัว ในขณะที่พื้นที่ของพ่อแม่ลูกอยู่ที่ชั้น 2 และชั้น 3 เพื่อความเป็นส่วนตัวของผู้อยู่อาศัย พื้นที่ทั้งสองส่วนนี้ไม่เชื่อมต่อกัน คล้ายกับเป็นบ้านสองหลังที่ซ้อนทับกันอยู่ภายใต้ชายคาเดียวกัน

Photo : Takumi Ota

Photo : Daici Ano

  บ้านชั้นล่างของคู่คุณตาคุณยายนั้นประกอบไปด้วยครัว ห้องนั่งเล่น พื้นที่ทานอาหาร ห้องนอน ห้องหนังสือ ห้องน้ำ ห้องเก็บของ และพื้นที่ให้แมวๆ ทั้งแปดตัวได้วิ่งเล่น การวางตำแหน่งบ้านของคุณตาคุณยายไว้ที่ระดับเดียวกับพื้นภายนอกทำให้ทั้งคู่ไม่ต้องขึ้นลงบันได อีกทั้งยังเอื้อต่อการที่คุณยายจะออกไปทำสวนซึ่งเป็นงานอดิเรกของเธอได้บ่อยๆ นอกจากนั้น บ้านชั้นล่างนี้ยังมีช่องทางให้บรรดาแมวๆ ทั้ง 8 สามารถเข้าออกจากบ้านได้อย่างเสรีอีกด้วย

Photo : Daici Ano

  พื้นที่บนชั้น 2 และชั้น 3 ซึ่งเป็นบ้านของพ่อแม่ลูกมีการออกแบบในลักษณะเปิดโล่ง โดยมีห้องครัวขนาดใหญ่ ห้องนั่งเล่น พื้นที่ทานอาหาร ห้องนอนสองห้อง ห้องน้ำ ห้องหนังสือ และห้องเก็บของกระจายอยู่ในหลายๆ จุด

Photo : Daici Ano

Photo : Takumi Ota

  เพื่อไม่ให้สองบ้านที่อยู่คนละชั้นตัดขาดแยกจากกัน ทีมสถาปนิกออกแบบโครงสร้างที่มีลักษณะคล้ายบันไดยักษ์ตั้งอยู่กลางสวนหน้าบ้าน โดยที่โครงสร้างบันไดนี้ค่อยๆ สูงขึ้นและไต่ระดับเข้าไปในตัวบ้านตั้งแต่ชั้น 1 จนถึงชั้น 3 โครงสร้างบันไดนี้ไม่เพียงเชื่อมต่อพื้นที่ส่วนตัวของคนทั้งสามรุ่นซึ่งอยู่แยกกันคนละชั้นให้รู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกัน หากยังดึงสวนจากด้านนอกให้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ภายในบ้าน อีกทั้งก่อให้เกิดปฏิสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมที่อยู่รอบๆ บันไดขั้นแรกซึ่งอยู่ที่ระดับพื้นทางทิศใต้หันไปทางเดียวกับถนนหน้าบ้าน ในขณะที่บันไดขั้นบนสุดเชื่อมต่อกับท้องฟ้าด้วยแสงไฟจากด้านบนบ้าน “โครงสร้างบันไดนี้ไม่เพียงเชื่อมต่อพื้นที่ภายในกับสวนด้านนอกเท่านั้น หากยังสร้างความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านข้างเคียงอีกด้วย” Nendo อธิบาย “เราต้องการให้โครงสร้างนี้เป็นตัวเชื่อมต่อบ้านกับบริบทแวดล้อมและเมือง”

Photo : Daici Ano

  ขั้นบันไดคอนกรีตซึ่งอยู่กลางสวนหินด้านนอกบ้านนั้น ได้รับการออกแบบให้เป็นเสมือนสวนกระถางต่างระดับที่ช่วยเพิ่มความร่มรื่นให้กับบรรยากาศของบ้านตามที่สถาปนิกตั้งใจที่จะทำให้บ้านหลังนี้มีความรู้สึกคล้ายกับโรงเพาะชำในเรือนกระจก นอกจากนั้น ขั้นบันไดกลางแจ้งเหล่านี้ยังทำหน้าที่เป็นลานนอนอาบแดดชั้นดีซึ่งบรรดาแมวๆ ทั้งแปดตัวสามารถมาจับจองพื้นที่ของตนเองได้โดยไม่ต้องแก่งแย่งกัน

Photo : Takumi Ota

Photo : Takumi Ota

Photo : Takumi Ota

  ในขณะที่โครงสร้างด้านนอกของบันไดเป็นคอนกรีต เมื่อเข้าไปสู่พื้นที่ภายในบ้าน บันไดยักษ์นี้เปลี่ยนตัวเองไปเป็นโครงสร้างเหล็กที่บางเบา ทำให้บันไดยักษ์ซึ่งไม่ได้มีไว้สำหรับการเดินขึ้นลงนี้มีพื้นที่ใช้งานส่วนต่างๆ ของบ้านซ่อนตัวอยู่ภายใน ทั้งห้องวิ่งเล่นของบรรดาแมวๆ ห้องน้ำ หรือแม้แต่บันไดที่ใช้เดินขึ้นลงจริงๆ ก็ฝังตัวอยู่ในโครงสร้างนี้ด้วยเช่นกัน

  ที่บ้าน Stairway House บ้านสองหลังของสมาชิกในครอบครัวต่างช่วงอายุวางซ้อนทับกันเหมือนโลกขนาน คุณตาคุณยายกับแมวทั้ง 8 มีความเป็นส่วนตัวในบ้านชั้นล่างของพวกเขา ในขณะที่พ่อแม่ลูกก็สามารถใช้ชีวิตตามแบบของตนเองในบ้านชั้นบน แต่ทุกๆ คนและทุกๆ ตัวก็ยังรู้สึกใกล้ชิดกันในบ้านที่มีประติมากรรมโครงสร้างบันไดขนาดใหญ่เชื่อมต่อทุกส่วนของบ้านให้เป็นหนึ่งเดียวกัน