“ชิโนโปรตุกีส” สถาปัตยกรรมใต้ดินในสถานีวัดมังกร
ชิโนโปรตุกีส (Sino-Portugyese) ความผสมผสานระหว่างสไตล์ของสถาปัตยกรรมที่มีแบบแปลนแนวยุโรป ที่มีรายละเอียดงานสร้างแบบช่างชาวจีน เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของสิ่งปลูกสร้างของสังคม 3 เชื้อชาติ อันได้แก่โปรตุเกส จีน และมาเลย์ ในดินแดนแหลมมลายูในยุคสมัยแห่งจักรวรรดินิยมของตะวันตก เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2054
เมื่อมองลึกลงมาในย่านที่อยู่อาศัยของประเทศไทยที่มีลักษณะสิ่งปลูกสร้างแบบชิโนโปรตุกีส ภาพแรกของหลายคนจะต้องเป็นที่ เยาวราช แหล่งท่องเที่ยวยอกฮิตตั้งแต่อดีตตระกาลของคนกรุงทุกเพศวัย ที่ ณ ปัจจุบันได้มีการสร้างสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน “วัดมังกร” อยู่ใจกลาง วันหลังถ้าจะมาวัดเล่งเน่ยยี่หรือเยาวราชก็สามารถนั่ง MRT มาลงที่นี่ได้เลย
สถานีวัดมังกร ถูกออกแบบให้เป็นสถานีรถไฟฟ้าที่เข้ากับสภาพแวดล้อมรอบตัวทั้งภายนอกและภายในสถานีที่ผสมผสานวิถีชีวิตของชุมชนย่านเยาวราช การออกแบบสถานีรถไฟฟ้าครั้งนี้ สำหรับคนไทยหลายคนก็นับเป็นเรื่องใหม่ และสำหรับนักท่องเที่ยวก็เป็นแลนด์มาร์กที่ดีสำหรับการเสพวัฒนธรรมดั้งเดิมของไทย มีการตกแต่งด้วยภาพลวดลายดอกบัวสไตล์จีนและมังกรในหลายจุดภายในสถานี และแปลกใหม่จากสถานีอื่นๆ ด้วยการใช้สีแดงสลับทอง คู่สีมงคลที่เป็นกลิ่นอายของเยาวราชนั่นเอง
สถานีสนามไชย จำลองสถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
ดูจากชื่อสถานี ก็พอจะนึกออกว่าสถานีตั้งอยู่บริเวณถนนสนามไชย เชื่อมต่อกับเกาะรัตนโกสินทร์ เป็นสถานีที่อยู่ในโครงการรถไฟฟ้าสายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ส่วนต่อขยาย ช่วงหัวลำโพง-บางแค ซึ่งการออกแบบภายในนั้นได้จำลองสถาปัตยกรรมให้คล้ายกับสิ่งปลูกสร้างในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เสมือนให้ผู้มาเยือนได้ย้อนยุคแลท้องพระโรงแบบสมัยก่อนด้วยลวดลายไทยที่วิจิตรบรรจง
งานออกแบบภายในเนรมิตรให้เป็นท้องพระโรงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นนี้ ได้รับเกียรติจาก รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรม) ปรมาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสถาปัตยกรรมไทย ที่ได้นำลวดลายไทยต่างๆ มานำเสนอผ่านการวางผังแบบสถาปัตยกรรมไทยโบราณ รวมทั้งสีสันที่เด่นด้วยสีแดง-ทอง มีการตกแต่งเสาสดุมภ์ เสาเสมา ฝ้าเพดานสีแดงหมาก ที่วาดดาวจงกล ลายพุดตาล โคมไฟสุดวิจิตร กระเบื้องดอกพิกุล และผนังสถานีที่ออกแบบให้เหมือนกำแพงพระบรมมหาราชวัง
สถานีสนามไชยเป็นสถานีรถไฟฟ้าสุดท้ายของเส้นทาง ก่อนจะมุดลอดใต้อุโมงค์ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา โดยมีการขุดเจาะอุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาความยาวประมาณ 2.6 กิโลเมตร ทำให้พบโบราณสถานลักษณะคล้ายฐานรากของพระราชวังเดิมในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น รวมถึงโบราณวัตถุจำนวนมาก โดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) และบริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน) ผู้รับจ้างงานโยธา ได้ส่งมอบวัตถุโบราณดังกล่าวให้กับกรมศิลปากร และมิวเซียมสยาม เพื่อนำเก็บรักษาต่อไป
การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย หรือ รฟม. เปิดให้ประชาชนทดลองใช้บริการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยาย ช่วงหัวลำโพง-บางแค ฟรีทั้ง 5 สถานี ได้แก่ สถานีวัดมังกร สถานีสามยอด สถานีสนามไชย สถานีอิสรภาพ และสถานีท่าพระ โดยไม่คิดค่าโดยสาร ตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม 2562 ถึงวันที่ 28 กันยายน 2562
