นับเป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่ อ้าย เวยเวย (ai weiwei) ศิลปินชาวจีนและนักเคลื่อนไหวทางการเมืองวัย 63 ผู้มีผลงานด้านศิลปะหลากหลายรูปแบบ และได้รับการยอมรับจากทั่วโลกในฐานะผู้วิพากษ์วิจารณ์สังคมและวัฒนธรรมจีน ได้เปิดนิทรรศการผลงานศิลปะของตัวเองที่ชื่อ “Year of the Rat” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในงาน Bangkok Art Biennale 2020 โดยนิทรรศการได้เปิดให้ชมแล้วที่ Tang Contemporary Art ชั้น 2 ริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก ถนนสี่พระยา

คอนเส็ปต์ "Year of the Rat" นี้อ้างอิงมาจากปี 2020 ซึ่งเป็นปีชวด (หนู) เป็นปีแรกตามระบบนับปีแบบ 12 นักษัตรจีน (และอีกหลายประเทศในเอเชียรวมทั้งไทย) และยังเป็นปี "เกิงจื่อ" (Gengzi) ซึ่งหากย้อนดูประวัติศาสตร์จีน ปีเกิงจื่อมักจะเป็นปีที่มีเหตุการณ์สำคัญๆ วนมาทุก ๆ 60 ปี เช่นในปี 1849 ประเทศจีนได้รับผลกระทบจากสงครามฝิ่น ซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่คาดไม่ถึง ต่อมาในปี 1899-1901 เกิดเหตุการณ์กบฎนักมวยหรือ “Boxer Rebellion” และจักรพรรดินีฉือสี่ ได้ประกาศสงครามกับอังกฤษ สหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส รัสเซีย เยอรมนี ญี่ปุ่น อิตาลี และออสเตรียในเดือนสิงหาคม และกองกำลังพันธมิตรได้บุกเข้ามายึดเมืองปักกิ่ง

เช่นเดียวกับในปี 1960 ประเทศจีนได้รับผลกระทบจากการขาดแคลนอาหารและความอดอยาก ในเวลาเดียวกันนี้เอง กวีชื่อ อ้าย ชิง (Ai Qing) พ่อของอ้าย เวยเวย ถูกมองว่าเป็น “ฝ่ายขวา” เขาถูกย้ายจากกองกำลังพลก่อสร้างซินเจียงไปที่กองเกษตรกรรมที่ 8 ซึ่งอ้าย เวยเวย อาศัยอยู่กับพ่อเขาที่นั่นเป็นเวลา 16 ปี

และล่าสุดในปี 2020 ที่ก็เป็นปีเกิงจื่อ ก็เกิดเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนวิถีชีวิตผู้คนไปทั่วโลก ในวันก่อนตรุษจีน เมื่องอู๋ฮั่นได้ประกาศปิดเมือง และภายในเวลาเพียงไม่กี่เดือน ผู้ติดเชื้อโควิด 19 ได้สะสมเกินสิบล้านคนทั่วโลก และส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตผู้คนมาจนทุกวันนี้

นิทรรศการ “Year of the Rat” เป็นงานศิลปะที่แสดงภาพหัวของสัตว์ใน 12 ปีนักษัตร งานชิ้นนี้เป็นเหมือนพื้นหลังทางประวัติศาสตร์ของทั้งนิทรรศการ ซึ่งผสมผสานชุดผลงานที่มีชื่อเสียงของอ้าย เวยเวยสองชุดคือ Beast Head และ Lego โดยผลงานเลโก้ทั้ง 12 ชิ้น เป็นส่วนขยายของชุดผลงานที่ชื่อว่า “Circle of Animals/ Zodiac Heads” ซึ่งเป็นแบบจำลองของหัวสัตว์ใน 12 ปีนักษัตรในพระราชวังฤดูร้อนเก่า งานศิลปะต้นฉบับถูกขโมยและกระจัดกระจายไปทั่วโลกในปี 1860 ที่อังกฤษกับฝรั่งเศสบุกพระราชวังฤดูร้อนเก่า ถึงแม้ว่างานบางชิ้นถูกนำกลับมาเก็บที่ปักกิ่ง แต่สำหรับคนจีนหลายคน งานศิลปะชุดนี้เป็นสัญลักษณ์ของความโกรธ และความอัปยศอดสูเป็นเวลายาวนานกว่าหนึ่งร้อยปี

อ้าย เวยเวย ทราบถึงผลกระทบทางการเมืองของงานศิลปะเหล่านี้ เขาจึงคัดลอกและสร้างหัวสัตว์ของ 12 นักษัตรขึ้นมาใหม่ เป็นงานศิลปะที่เดินสายจัดแสดงไปมากกว่า 40 เมืองทั่วโลก โดยงานชุดนี้สอดแทรกความคิดเห็น การเสียดสี และประชดประชันของอ้าย เวยเวย เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ยุคนั้นไว้ด้วย

นอกจากนี้ภายในงานยังมีจัดแสดงชิ้นงานประติมากรรมอื่น ๆ อย่าง "Ring W and Ring M" ที่ได้รับแรงบันดาลในมาจากอารยธรรมเก่าแก่สองอารยธรรม กรีกและอียิปต์โบราณ หรือ รอยขีดเขียนบนใบหน้าของเหมา เจ๋อตง ที่สื่อถึงการกระทำที่ยั่วยุ และผลลัพธ์ที่คาดไม่ถึงตามมา

ชมผลงานได้ที่แกลเลอรี Tang Contemporary Art ชั้น 2 ริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก เวลา 11:00 – 19:00 น. (ปิดวันจันทร์)

ขอบคุณข้อมูลจาก Tang Contemporary Art
#ART #CULTURE #EXHIBITION #AIWEIWEI #YEAROFTHERAT #BAB2020 #Tangcontemporaryart

เกี่ยวกับศิลปิน 

อ้าย เวยเวย (Ai Weiwei) เป็นศิลปินร่วมสมัยและเป็นนักเคลื่อนไหวของจีน เขาร่วมมือกับ Herzog และ de Meuron สถาปนิกชาวสวิสเซอร์แลนด์ในฐานะที่ปรึกษาด้านศิลปะของสนามกีฬาแห่งชาติปักกิ่งสำหรับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกปี 2008 ในฐานะนักเคลื่อนไหวทางการเมือง เขาได้วิจารณ์จุดยืนของรัฐบาลจีนอย่างเปิดเผย เอ่ยถึงเรื่องประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน ตรวจสอบการทุจริตของรัฐบาลจีน และการปกปิดข้อมูลอันอื้อฉาวเกี่ยวกับการทุจริตการก่อสร้างต่างๆ หลังจากเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหว ซึ่งสร้างความเสียหายให้โรงเรียนใรมลฑลเสฉวนในปี 2008 และในวันที่ 3 เมษายน ค.ศ. 2011 อ้าย เวยเวยได้ถูกจับกุมที่สนามบินนานาชาติปักกิ่ง และถูกคุมขังเป็นเวลา 81 วัน โดยถูกกล่าวหาว่าเป็นอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ

ในปี 2019 อ้าย เวยเวย ได้รับรางวัล GQ Magazine Men of the Year 2019 ในประเภทศิลปิน นอกจากนี้นิทรรศการใหญ่ที่สุดของเขาที่ชื่อว่า “RAIZ” ติดอันดับสูงสุดสำหรับนิทรรศการเดี่ยวในแบบสำรวจของ The Art Newspaper Visitor Figures ในปี 2019