Sky Park
สวน / สะพาน / บ้าน / จุดชมวิว
สวนลอยฟ้าเจ้าพระยา (Chao Phraya Sky Park)
เส้นขอบฟ้าของเมืองกรุงมีตึกสูงมากมายแต่งแต้มสีสัน โค้งน้ำทอดตัวลัดเลาะสองฟากฝั่งชุมชน ณ พื้นที่สีเขียวตรงกลาง ผู้คนเดินทอดน่องชมวิว ที่นี่คือ สวนลอยฟ้าเจ้าพระยา สถานที่ซึ่งการเดินทางข้ามแม่น้ำเจ้าพระยากินระยะเวลามาเนิ่นนานกว่าสามสิบปี
การเดินทางข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาของสะพานแห่งนี้เริ่มต้นเมื่อกว่าสามสิบปีที่แล้ว โดยได้รับการคาดหวังว่าจะเป็นสะพานรถไฟฟ้าสายแรกของประเทศไทยในชื่อ ‘รถไฟฟ้าลาวาลิน’ แต่เมื่อฝันนั้นไม่กลายเป็นจริง โครงสร้างนี้ถูกทอดทิ้งให้รกร้างอยู่กลางแม่น้ำเจ้าพระยามาเนิ่นนานจนถูกเรียกขานว่าเป็น ‘สะพานด้วน’ สะพานซึ่งไม่มีทั้งทางขึ้นและทางลง จนกระทั่งในปีนี้ การเดินทางก็มาถึงจุดหมายในที่สุด สะพานด้วนได้รับการออกแบบเป็นสวนลอยฟ้าเจ้าพระยา พื้นที่สีเขียวลอยฟ้าที่เชื่อมต่อชุมชนฝั่งธนบุรีและกรุงเทพเข้าหากัน
สวนลอยฟ้าเจ้าพระยาได้รับการออกแบบให้เป็นทางเดิน-จักรยานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นพื้นทีสีเขียวระดับเมืองที่มีประโยชน์ต่อชุมชนและสาธารณะ เชื่อมต่อโครงข่ายทางจักรยานรอบเมืองเก่า ส่งเสริมศักยภาพจุดเปลี่ยนถ่ายทางเรือบริเวณท่าเรือสะพานพุทธ ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมฝั่งรัตนโกสินทร์และธนบุรี และสร้างภูมิสัญลักษณ์ (Landmark) ที่มีชีวิตชีวาให้ย่านเมืองเก่าริมแม่น้ำทั้งสองฝั่ง
จากทำเลกลางโค้งน้ำเกิดเป็นมุมมองใหม่ใจกลางแม่น้ำเจ้าพระยา ที่เปิดมุมมองเห็นสถาปัตยกรรมที่สำคัญจากสองฟากฝั่งของเมืองกรุง ทั้งสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ที่รายล้อมอยู่ในย่านข้างเคียงเช่น สะพานพุทธฯ พระบรมราชานุสาวรีย์พระปฐมบรมราชานุสรณ์ฯ สะพานพระปกเกล้า วัดวาอารามต่างๆ รวมไปถึงตึกระฟ้าในย่านศูนย์สีลมและสาทรที่ตั้งตะหง่านเป็นฉากหลังห่างไกลออกไป สวนลอยฟ้าแห่งนี้ได้รับการออกแบบโดยใส่ใจในรายละเอียดเรื่องมุมมองกลางสะพาน ผืนนำ้และผืนฟ้า และ Skyline เมือง เพื่อนำเสนอวิวของกรุงเทพในมุมมองใหม่ที่น่าสนใจ
ทีมออกแบบนำแนวคิดการใช้ Double Space มาใช้ในสวนลอยฟ้าแห่งนี้ ทำให้เกิดเป็นการยกระดับที่ว่างซึ่งซ้อนทับกันอยู่ระหว่างทางและเปิดรับมุมมองกรุงเทพแบบ 360 องศาจากกลางแม่น้ำ การซ้อนทับของพื้นที่ต่างระดับได้รับการถ่ายทอดออกมาในลักษณะ Amphitheater หรืออัฒจันทร์ ที่มีอยู่สองจุด โดยแต่ละจุดหันหน้าไปในทิศทางตรงกันข้ามเพื่อรับชมปรากฏการณ์พิเศษที่เกิดขึ้นเป็นประจำเพียงวันละสองรอบสอดคล้องกับวงโคจรของระบบสุริยะจักรวาล ทำให้เกิดเป็นSunrise Amphitheater และ Sunset Amphitheater จุดนั่งชมพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกที่สวยที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงเทพ
ตลอดเส้นทางเดิน 280 เมตรบนสวนสวยลอยฟ้า แมกไม้นานาพันธุ์ได้รับการเลือกเฟ้นมาอย่างพิถีพิถัน ตั้งแต่ต้นไม้ประธานที่ให้ร่มเงาอย่างต้นมะกอก ไม้ดอกเอาใจคนชอบถ่ายรูปอย่างชงโค ต้อยติ่ง เอื้องหมายนา ยี่โถ และต้นรัก ไปจนถึงสมุนไพรและผักสวนครัวอย่างหญ้าหนวดแมว โหระพา ชาข่อย และชะพลู พืชพรรณเหล่านี้ไม่เพียงคัดเลือกมาเพื่อความสวยงาม หากยังคัดสรรมาเพื่อเพิ่มความหลากหลายให้กับระบบนิเวศในเมือง เกิดเป็น Micro Habitat ที่ซึ่งผู้คนได้มาพักผ่อนท่ามกลางความร่มรื่น ในขณะที่นก ผึ้งและแมลงก็ได้มีแหล่งอาหารและที่พักพิงอาศัย
การเปลี่ยนสะพานด้วนเป็นสวนลอยฟ้าแห่งนี้คือหนึ่งในโครงการฟื้นฟูเมืองนำร่องที่มีศักยภาพในโครงการกรุงเทพฯ 250 โดยเกิดจากความร่วมมือของหลายๆ ฝ่าย ทั้ง สำนักงานผังเมือง กรุงเทพมหานคร ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง (UddC) กรมทางหลวงชนบท การทางพิเศษแห่งประเทศไทย กรมเจ้าท่า เขตพระนคร เขตคลองสาน เขตธนบุรี โดยมี N7A สนับสนุนการออกแบบสถาปัตยกรรม และ LandProcess สนับสนุนการออกแบบภูมิสถาปัตยกรรม
สวนลอยฟ้าเจ้าพระยาคือภาพของอนาคตที่จะกลายเป็นต้นแบบในการจุดประกายให้เห็นศักยภาพของโครงสร้างทิ้งร้าง เพื่อนำโครงสร้างเหล่านี้ที่มีอีกมากมายในเมืองมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เกิดแนวคิดที่จะ Up-cycle คอนกรีตที่เป็น Carbon Footprint เพื่อตอบโจทย์คุณภาพชีวิตที่ดีของคนในเมือง เปลี่ยน Gray Infrastructure ให้กลายเป็น Green Infrastructure ให้ผู้คนและสิ่งมีชีวิตได้ใช้ประโยชน์และอยู่ร่วมกันอย่างลงตัว
ณ สวนลอยฟ้าเจ้าพระยา การเดินทางข้ามสายน้ำเพื่อเชื่อมชุมชนให้คนสองฟากฝั่งเดินข้ามหากันดำเนินไปอย่างไม่รีบร้อน ผู้คนทอดน่องสัญจรไปท่ามกลางต้นไม้ใหญ่น้อยที่คอยให้ความร่มรื่นตลอดเส้นทาง สองข้างของสะพานขนาบด้วยมุมมองของเมืองกรุงที่มีเอกลักษณ์จากสถาปัตยกรรมเก่าแก่และตึกสูงระฟ้า มีที่ให้หยุดพักนั่งรับแสงแดดอ่อนๆ ในมุมมองที่สวยงามยามเช้าและเย็นย่ำ แม้การเดินทางครั้งนี้จะกินระยะเวลาเนิ่นนานกว่าสามสิบปี แต่ก็เป็นความแช่มช้าที่คุ่มค่าต่อการรอคอย