แม้พื้นที่มีจำกัด แต่ความต้องการไม่ถูกปิดกั้น TOUCH Architect ออกแบบ House Enfold
บ้านหลังเล็กที่อัดแน่นไว้ด้วยพื้นที่ใช้สอยซึ่งเรียงร้อยโอบล้อมสวนกลางบ้านอย่างลงตัว
การสร้างบ้านบนที่ดินรูปทรงจตุรัสขนาด 50 ตารางวาให้มี 3 ห้องนอน 2 ห้องน้ำ แล้วเหลือที่ว่างๆ ไว้สำหรับกิจกรรมต่างๆ ให้เจ้าของบ้านได้ผ่อนคลายคือโจทย์สำคัญในการออกแบบบ้านหลังนี้ จากการศึกษา Diagram ทางการออกแบบ ทีมสถาปนิกพบว่าผังอาคารที่เป็นเส้นตรงคือตัวเลือกที่เหมาะสมที่สุดสำหรับโครงการนี้ แต่ความท้าทายก็คือการจัดวางอาคารแบบเส้นตรงลงไปในที่ตั้งรูปทรงจตุรัสขนาดไม่ใหญ่นัก “ตัว Linear (เส้นตรง) ไม่สามารถใส่ลงไปในที่ดินซึ่งเป็นสี่เหลี่ยมจตุรัสได้ ไม่อย่างนั้นบ้านจะหลังเล็กเกินไป” ภาพิศ ลีลานิรมล ผู้ร่วมก่อตั้ง TOUCH Architectอธิบาย “เราก็เลยค่อยๆ พัฒนา Mass (รูปทรง) โดยค่อยๆ พับตัว Circulation (เส้นทางสัญจรในบ้าน) ไปพร้อมๆ กับตัว Mass แทนที่จะเป็นตัว Linear ยาวๆ เราก็หักตัว Linear มาเป็นตัว ‘I’ สองตัววางซ้อนกัน”
ด้วยการพับเส้นทางสัญจรที่เป็นเส้นตรงให้วนไปตามรูปทรงของอาคารที่มีลักษณะเป็นตัว ‘I’ สองตัวซ้อนกัน ตั้งแต่ประตูหน้าบ้าน ค่อยๆ เข้าไปด้านใน แล้วไต่บันไดขึ้นไปจนถึงดาดฟ้า ทำให้เกิดพื้นที่ว่างบริเวณกลางบ้านเป็นสวนกลางแจ้งขนาดย่อม “มันก็จะเหมือนเป็นตัว Mass ล้อม Circulation แล้ว Circulation ก็ล้อมตัว Court อีกที” ภาพิศ อธิบาย “ก็เลยเป็นที่มาของคำว่า House Enfold คือ Fold ที่แปลว่าพับแล้ว Enfold ที่แปลว่าโอบล้อมโอบกอด”
ภายในบ้านที่โอบล้อมรอบสวนนี้ พื้นที่ซึ่งเป็นทางสัญจรมีลักษณะคล้ายเป็น Single Corridor แบบผังอาคารเส้นตรง โดยเส้นทางเดินจะพับวนรอบสวนซึ่งอยู่ทางซ้าย และมีห้องต่างๆ อยู่ทางด้านขวา ทำให้ผู้อยู่อาศัยสามารถผ่อนคลายกับธรรมชาติได้จากทุกส่วนของบ้าน ในขณะเดียวกัน บรรยากาศภายในก็มีความปลอดโปร่งโล่งสบาย ได้รับแสงสว่างจากธรรมชาติที่กระจายมาจากสวนกลางบ้าน
ในการออกแบบบ้าน House Enfold ทีมสถาปนิกให้ความสำคัญกับบริบทรอบข้างอย่างละเอียด การจัดวางองค์ประกอบต่างๆ ภายในบ้านมีความสัมพันธ์กับทิศทางของแดด การถ่ายเทของลม และมุมมองรอบข้างเป็นอย่างดี ห้องนอนใหญ่และห้องนั่งเล่นตั้งอยู่ที่ด้านหลังของบ้านเพื่อเปิดรับมุมมองของบึง “ด้านหลังบ้านเป็นบึง เราก็เลยอยากให้ห้องนอนใหญ่และห้องนั่งเล่นไป Take View ด้านหลังบ้านเพราะวิวค่อนข้างสวย” ภาพิศ กล่าว “แต่ด้านหลังเป็นทิศที่ค่อนข้างร้อน เราก็ต้องมีการคิดว่าเราจะทำยังไงให้บ้านมันอยู่สบาย”
เพื่อกรองความร้อนจากแสงแดดที่จะส่องเข้ามา ผนังด้านหลังของห้องนั่งเล่นมีการออกแบบแผงกันแดดซึ่งเป็นระแนงอลูมิเนียมบานเฟี้ยมลายไม้ติดตั้งไว้ นอกจากช่วยกันความร้อนแล้ว เมื่อระแนงบานเฟี้ยมนี้ปิดล็อก มันยังทำหน้าที่เป็นเสมือนเหล็กดัดเพิ่มความปลอดภัยให้ผู้อยู่อาศัยและทรัพย์สินในบ้านอีกด้วย
โถงบันไดตั้งอยู่ทางทิศใต้เพื่อกันความร้อนจากแสงแดดและบังสายตาจากบ้านข้างเคียงเพื่อเพิ่มความเป็นส่วนตัวให้กับพื้นที่ภายในบ้าน หลังคาของบันไดเป็น Skylight (หลังคากระจก) ซึ่งเอียงลาดขนานกับความสูงของบันได หลังคา Skylight นี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มแสงสว่างให้กับพื้นที่ในบ้าน หากยังทำให้เกิดมุมมองที่น่าสนใจจากบริเวณชั้นสองอีกด้วย “ที่ใช้ Skylight เพราะไม่อยากให้ตัวบันไดมืด” ภาพิศ กล่าว “และเรื่องวิว เวลาเรายืนตรงระเบียงทางเดินชั้นสอง พอมองลงไปตรงทางเดิน ถ้าไม่ใช่ Skylight เราจะเห็นแค่ Slope หลังคาตันๆ แต่พอเราเปิดเป็น Skylight เราก็สามารถมองทะลุไปเห็นวิวด้านหลังได้ด้วย”
เพื่อเพิ่มความเป็นส่วนตัวให้ผู้อยู่อาศัย ผนังด้านหน้าของบ้านถูกหุ้มด้วยระแนงอลูมิเนียมสีขาว นอกจากจะทำหน้าที่กันสายตาของผู้คนที่ผ่านไปมาบนถนนหน้าบ้านและกรองความร้อนจากแสงแดดแล้ว ระแนงนี้ยังเพิ่มความน่าสนใจให้กับรูปลักษณ์ภายนอกของบ้าน House Enfold อีกด้วย ด้วยระนาบของระแนงที่ค่อยๆ โค้งออกจากตัวบ้านคล้ายกับเปลือกที่กำลังเปิดออกทำให้รูปทรงอาคารดูมีความเคลื่อนไหวน่าสนใจ เส้นโค้งของระแนงก่อให้เกิดมิติของแสงและเงาบนผิวผนังที่แตกต่างจากแผงกันแดดทั่วๆ ไป “การที่ระแนงเป็นโค้งแบบนี้ ตัวแสงที่เข้ามาจะได้ Effect อีกแบบหนึ่ง” ภาพิศ กล่าว “แล้วก็เป็น Concept ที่เราตั้งใจฉีก Facade (แผงอาคาร) ออกมาเพื่อให้เงาจะทอดคลุมผนังทั้งหมด”
การใช้อลูมิเนียมเป็นระแนงไม่เพียงช่วยลดภาระในการดูแลรักษาในระยะยาว หากยังช่วยลดน้ำหนักของโครงสร้างของอาคารอีกด้วย การเลือกใช้สีโทนสว่างทำให้บ้านที่มีขนาดกระทัดรัดแลดูโปร่งสบายไม่อึดอัด ในขณะเดียวกัน การใช้ไม้แทรกเข้ามาในการตกแต่งผนังด้านนอกช่วยเพิ่มความรู้สึกอบอุ่นให้กับบ้าน “เพราะบ้านมันเล็กเลยไม่อยากทำสีเข้ม การทำบ้านโทนสว่างทั้งหมดเพื่อให้บ้านดูใหญ่ขึ้น” คุณจือกล่าว “ด้วยความชอบของเจ้าของบ้านที่อยากให้บ้านดูอบอุ่น ก็เลยมีการผสมไม้เข้าไปด้วย และมันก็รู้สึกว่าเข้ากัน”
หลังคาของบ้านได้รับการออกแบบเป็นสองชั้น โดยชั้นแรกเป็นคอนกรีต Slab และชั้นที่สองเป็นหลังคา Metal Sheet ซ้อนอยู่ด้านบน ด้วยการใช้หลังคาสองชั้นลักษณะนี้ทำให้ไม่ต้องกังวลกับปัญหารั่วซึมที่มักพบในหลังคาพื้นคอนกรีต และในเวลาเดียวกันก็ช่วยกันความร้อนจากแสงแดดอีกด้วย
บนที่ดินรูปทรงจตุรัสที่มีขนาดจำกัด ทีมสถาปนิก TOUCH Architectพลิกแพลงการออกแบบอย่างสร้างสรรค์เพื่อทำให้บ้านซึ่งมีทางสัญจรในลักษณะเส้นตรงและมีพื้นที่ใช้สอยสำหรับกิจกรรมหลากหลายตามความต้องการของผู้อยู่อาศัยสามารถจัดระเบียบรวมกันอยู่ได้อย่างครบถ้วน และเหลือพื้นที่สีเขียวขนาดย่อมไว้เติมความร่มรื่นให้กับบรรยากาศภายในบ้านHouse Enfold ได้อย่างลงตัว
CIVIL ENGINEER: Chittinat Wongmaneeprateep
CONTRACTOR: Triple M Group
INTERIOR CONTRACTOR: TRIGON design con
PHOTOGRAPHER: Chalermwat Wongchompoo